خدمات کلینیک
آیا آلرژی می‌تواند باعث ایجاد یا تشدید وزوز گوش شود؟
در بیشتر موارد، آلرژی علت مستقیم وزوز نیست؛ اما می‌تواند شرایطی بسازد که وزوز شروع شود یا صدای قبلی واضح‌تر به گوش برسد. التهاب ناشی از رینیت آلرژیک در اطراف دهانه شیپور استاش، تهویه گوش میانی را مختل می‌کند و با ایجاد فشار، پری گوش یا افت شنوایی انتقالی موقت، توجه فرد را به صدای داخلی گوش بیشتر می‌کند. ارتباط آلرژی و وزوز گوش زمانی منطقی‌تر می‌شود که شدت صدا با روزهای بدتر حساسیت بالا و پایین برود و همزمان کیپی گوش یا کاهش موقت شنوایی وجود داشته باشد. مرورهای علمی نیز وزوز، پری گوش، فشار و شنوایی خفه را در اختلال شیپور استاش گزارش کرده‌اند؛ بااین‌حال همه موارد این اختلال ناشی از آلرژی نیستند. بنابراین هم‌زمانی علائم یک سرنخ بالینی است، نه مدرک قطعی برای نسبت دادن وزوز به حساسیت فصلی. این تفاوت برای کاربر مهم است. فردی که هر بهار همزمان با گرفتگی شدید بینی، احساس بسته شدن گوش و وزوز پیدا می‌کند و بعد از فروکش کردن حساسیت بهتر می‌شود، الگوی متفاوتی با کسی دارد که تمام سال وزوز ثابت همراه با کم‌شنوایی دارد. در حالت دوم، بررسی شنوایی نباید فقط به دلیل سابقه آلرژی کنار گذاشته شود؛ ممکن است کم‌شنوایی حسی‌عصبی یا عامل دیگری همزمان وجود داشته باشد.
«این مطالعه بزرگ مبتنی بر جمعیت، ارتباط معناداری میان رینیت آلرژیک، رینوسینوزیت مزمن و وزوز گوش نشان داد.» در این پژوهش، سابقه رینیت آلرژیک در افراد مبتلا به وزوز بیشتر از گروه کنترل بود و پس از تعدیل عوامل مختلف نیز این ارتباط باقی ماند. البته پژوهشگران تأکید می‌کنند که طراحی گذشته‌نگر مطالعه، ارتباط آماری را نشان می‌دهد و به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که آلرژی مستقیماً علت وزوز گوش است.Associations of chronic rhinosinusitis and allergic rhinitis with tinnitus | Scientific Reports
هنگام واکنش آلرژیک چه اتفاقی در بینی و گوش می‌افتد؟
وقتی بدن به یک آلرژن واکنش نشان می‌دهد، مخاط بینی متورم می‌شود و ترشحات افزایش پیدا می‌کند؛ همین التهاب می‌تواند تا ناحیه پشت بینی، جایی که شیپور استاش باز می‌شود، ادامه پیدا کند. اگر این مسیر خوب باز و بسته نشود، فشار گوش میانی با محیط متعادل نمی‌ماند و فرد همزمان گرفتگی گوش، صدای تق‌تق یا وزوز را احساس می‌کند. شیپور استاش را می‌توان مسیر تنظیم فشار بین گوش میانی و پشت بینی در نظر گرفت. بنابراین بخشی از رابطه آلرژی و وزوز گوش در واقع از خود گوش داخلی شروع نمی‌شود؛ ماجرا از التهاب بینی آغاز می‌شود و بعد روی شرایط مکانیکی گوش میانی اثر می‌گذارد. همین نکته توضیح می‌دهد چرا بعضی افراد در روزهای حساسیت، علاوه بر وزوز احساس می‌کنند صداها دور، خفه یا شبیه شنیدن از پشت یک مانع شده‌اند.
التهاب مخاط بینی چگونه روی فشار گوش اثر می‌گذارد؟
اثر اصلی التهاب، محدود کردن تهویه طبیعی گوش میانی است. شیپور استاش هنگام بلع و خمیازه برای مدت کوتاهی باز می‌شود تا فشار دو طرف پرده گوش متعادل شود؛ اما تورم مخاط می‌تواند این فرایند را ناکارآمد کند. در چنین وضعیتی، فشار منفی پشت پرده ایجاد می‌شود و احساس کشیدگی، پری گوش، شنیدن صدای خفه و گاهی وزوز پدید می‌آید. برای همین است که بعضی افراد در دوره آلرژی دائماً تلاش می‌کنند با بلعیدن، خمیازه کشیدن یا حرکت فک گوششان را «باز» کنند. اگر این احساس فقط هنگام شدت گرفتن گرفتگی بینی ایجاد شود، اختلال موقت شیپور استاش محتمل‌تر است. اما درد شدید، ترشح از گوش یا کاهش واضح شنوایی را نباید به حساب یک گرفتگی ساده گذاشت؛ معاینه پرده گوش در این شرایط اطلاعات بیشتری از حدس زدن بر اساس علائم می‌دهد.
تجمع مایع پشت پرده گوش چه ارتباطی با وزوز دارد؟
اگر اختلال تهویه ادامه پیدا کند، مایع می‌تواند در فضای گوش میانی باقی بماند و حرکت پرده گوش و استخوانچه‌ها محدود شود. این حالت شنوایی را موقتاً کاهش می‌دهد و صدای محیط را کم‌رنگ‌تر می‌کند؛ در نتیجه وزوزی که قبلاً چندان جلب توجه نمی‌کرد، برجسته‌تر احساس می‌شود. البته وجود مایع به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که آلرژی علت آن است. نکته جالب اینکه در یک متاآنالیز منتشرشده در سال ۲۰۲۶، کودکان مبتلا به رینیت آلرژیک حدود ۳٫۷۳ برابر شانس بیشتری برای ابتلا به اوتیت میانی همراه با افیوژن داشتند. این عدد مربوط به جمعیت کودکان است و نباید مستقیماً به بزرگسالان تعمیم داده شود، اما نشان می‌دهد ارتباط التهاب آلرژیک، شیپور استاش و مایع گوش میانی ارزش بررسی دارد. نویسندگان نیز تأکید کرده‌اند که این رابطه یک ارتباط آماری است و آلرژی علت همه موارد مایع گوش نیست.
چه الگویی از وزوز بیشتر احتمال ارتباط با آلرژی را مطرح می‌کند؟
بیشتر از محل صدا، زمان‌بندی و همراهی علائم به تشخیص کمک می‌کند. وزوزی که با عطسه، آبریزش، گرفتگی بینی، فشار گوش و افت موقت شنوایی همزمان می‌شود و پس از بهتر شدن بینی کاهش پیدا می‌کند، با اختلال تهویه گوش میانی سازگارتر است. در مقابل، وزوز ثابت و مستقل از علائم بینی نیاز دارد علت‌های شنوایی یا پزشکی دیگری هم بررسی شوند.
| الگوی علائم | ارتباط احتمالی با آلرژی |
|---|---|
| وزوز فقط هنگام تشدید حساسیت | ارتباط محتمل‌تر است |
| وزوز همراه با کیپی و فشار گوش | درگیری شیپور استاش باید بررسی شود |
| وزوز همراه با افت موقت شنوایی | گوش میانی و تمپانومتری اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند |
| وزوز ثابت در تمام سال | نباید فقط به آلرژی نسبت داده شود |
| وزوز یک‌طرفه پایدار | ارزیابی شنوایی و پزشکی لازم است |
| وزوز هماهنگ با ضربان نبض | الگوی معمول آلرژی نیست و نیاز به بررسی جداگانه دارد |
وزوز فصلی در بهار و پاییز
تکرار وزوز در فصل مشخص، همزمان با اوج علائم بینی، احتمال نقش حساسیت فصلی را بیشتر می‌کند. گرده درختان و علف‌ها می‌تواند در افراد حساس التهاب بینی را افزایش دهد و از این راه روی عملکرد شیپور استاش اثر بگذارد. اگر همین صدا در ماه‌های بدون آلرژی هم ادامه دارد، بهتر است آن را فقط «وزوز فصلی» فرض نکنیم. در چنین شرایطی ثبت زمان علائم می‌تواند بیشتر از تمرکز روی بلندی وزوز کمک‌کننده باشد. اگر فرد متوجه شود هر بار ابتدا خارش و گرفتگی بینی شروع می‌شود، سپس گوش احساس پری پیدا می‌کند و در همان دوره وزوز واضح‌تر می‌شود، یک زنجیره قابل بررسی شکل گرفته است. برعکس، شروع وزوز قبل از فصل آلرژی یا ادامه بدون تغییر آن پس از کنترل کامل علائم بینی، احتمال وجود یک علت مستقل شنوایی را بیشتر می‌کند.
وزوز همراه با گرفتگی بینی، عطسه و آبریزش
همراهی وزوز با عطسه‌های مکرر، خارش بینی یا چشم، آبریزش شفاف و گرفتگی بینی سرنخ مهم‌تری از خود وزوز است. این مجموعه علائم بیشتر به رینیت آلرژیک شباهت دارد تا یک مشکل مستقل گوش. البته فرد ممکن است همزمان دو مسئله جداگانه، مانند آلرژی بینی و کم‌شنوایی حسی‌عصبی داشته باشد؛ بنابراین بهبود بینی الزاماً همه وزوز را برطرف نمی‌کند.
وزوز همراه با کیپی، پری و کاهش موقت شنوایی
وقتی وزوز همراه با پری گوش و شنیدن صداها به‌صورت خفه ایجاد می‌شود، احتمال درگیری گوش میانی بیشتر می‌شود. این الگو با اختلال شیپور استاش یا مایع پشت پرده سازگار است و ممکن است در شنوایی‌سنجی یک مؤلفه انتقالی دیده شود. اگر کاهش شنوایی ناگهانی، واضح یا یک‌طرفه باشد، نباید منتظر فروکش کردن آلرژی ماند و ارزیابی سریع‌تر اهمیت دارد.
آیا حساسیت به گرده گیاهان و گردوغبار می‌تواند وزوز را تشدید کند؟
گرده گیاهان، مایت گردوغبار و شوره حیوانات در فرد حساس می‌توانند التهاب بینی را فعال کنند و به‌طور غیرمستقیم علائم گوش را بیشتر کنند. ارتباط آلرژی و وزوز گوش در این حالت بیشتر از مسیر گرفتگی بینی و اختلال شیپور استاش توضیح داده می‌شود، نه آسیب مستقیم آلرژن به گوش داخلی. شدت تماس و حساسیت هر فرد نیز الگوی علائم را تغییر می‌دهد. این موضوع از نظر بالینی مهم است، چون رینیت آلرژیک بیماری نادری نیست. یک مرور منتشرشده در JAMA در سال ۲۰۲۴ برآورد کرده است که رینیت آلرژیک حدود ۱۵ درصد جمعیت آمریکا، نزدیک به ۵۰ میلیون نفر را درگیر می‌کند. بااین‌حال، شیوع بالای آلرژی به این معنا نیست که وزوز در این افراد حتماً از حساسیت آمده است؛ ارزش تشخیصی زمانی بیشتر می‌شود که تغییر صدای گوش با شدت علائم بینی و فشار گوش هم‌مسیر باشد. چند نشانه احتمال این ارتباط را بیشتر می‌کنند:
- وزوز پس از تماس با گرده، گردوغبار یا محرک شناخته‌شده تشدید می‌شود.
- همزمان بینی می‌گیرد یا عطسه، خارش و آبریزش افزایش پیدا می‌کند.
- گوش در همان دوره احساس فشار یا پری پیدا می‌کند.
- کیفیت شنوایی موقتاً خفه‌تر می‌شود و بعد از فروکش کردن حساسیت بهتر می‌شود.
- شدت وزوز بین فصل‌های حساسیت و ماه‌های دیگر تفاوت قابل توجهی دارد.
آیا آلرژی غذایی هم می‌تواند باعث وزوز گوش شود؟
برای آلرژی غذایی، رابطه با وزوز بسیار ضعیف‌تر و نامطمئن‌تر است. غذا می‌تواند در بعضی افراد واکنش آلرژیک واقعی ایجاد کند، اما رینیت ناشی از آلرژی غذایی بدون علائم پوستی، گوارشی یا سیستمیک نادر است. به همین دلیل، حذف خودسرانه چند ماده غذایی برای درمان وزوز منطقی نیست؛ مگر اینکه الگوی تکرارشونده و ارزیابی آلرژی، ارتباط مشخصی را نشان دهد. برای نمونه، اگر فرد بعد از خوردن یک غذای مشخص هر بار دچار کهیر، تورم لب، خس‌خس یا علائم گوارشی می‌شود و همزمان وزوز را گزارش می‌کند، اولویت بررسی واکنش آلرژیک است، نه برچسب زدن «وزوز غذایی». برعکس، اگر فقط صدای گوش وجود دارد و هیچ الگوی آلرژیک تکرارشونده دیده نمی‌شود، رژیم حذف گسترده ممکن است محدودیت غیرضروری ایجاد کند و بررسی علت واقعی وزوز را به تأخیر بیندازد.
چگونه وزوز ناشی از آلرژی را از وزوز بعد از سرماخوردگی تشخیص دهیم؟
تفاوت اصلی در الگوی علائم و مدت آن‌هاست. آلرژی بیشتر با خارش، عطسه و آبریزش شفاف همراه می‌شود و ممکن است با تماس با محرک یا فصل خاص برگردد؛ سرماخوردگی معمولاً با یک دوره عفونت تنفسی، گلودرد یا احساس ناخوشی همراه است. هر دو می‌توانند شیپور استاش را موقتاً مختل کنند، بنابراین وجود وزوز به‌تنهایی آن‌ها را از هم جدا نمی‌کند. یک تفاوت کاربردی، رفتار علائم در طول زمان است. حساسیت ممکن است بعد از تماس دوباره با همان محرک فعال شود و خارش چشم و بینی احتمال آن را تقویت می‌کند؛ سرماخوردگی معمولاً شروع مشخص‌تری دارد و سپس فروکش می‌کند. اگر گرفتگی گوش پس از برطرف شدن هر دو وضعیت باقی بماند، ممکن است عملکرد شیپور استاش هنوز عادی نشده باشد. تداوم وزوز همراه با پری گوش یا افت شنوایی در این مرحله ارزش بررسی شنوایی دارد.
آیا وزوز یک‌طرفه هم می‌تواند با آلرژی ارتباط داشته باشد؟
بله، تفاوت عملکرد دو شیپور استاش یا گرفتگی بیشتر یک سمت بینی ممکن است باعث شود فشار و وزوز در یک گوش محسوس‌تر باشد؛ اما یک‌طرفه بودن را نباید خودکار به آلرژی نسبت داد. وزوز یک‌طرفه پایدار، به‌خصوص همراه با کم‌شنوایی نامتقارن، سرگیجه یا علائم عصبی، به ارزیابی شنوایی و معاینه گوش نیاز دارد تا علت‌های دیگر کنار گذاشته شوند. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که صدا فقط در یک گوش باقی بماند یا فرد تفاوت شنوایی واضحی بین دو گوش حس کند. راهنماهای بالینی برای وزوز یک‌طرفه یا همراه با مشکل شنوایی، ارزیابی جامع ادیولوژیک را توصیه می‌کنند. کاهش ناگهانی شنوایی، سرگیجه شدید، ضعف صورت یا صدای هماهنگ با نبض نیز الگوی معمول آلرژی و وزوز گوش نیست و نباید با انتظار برای پایان فصل حساسیت، بررسی آن‌ها عقب بیفتد.
آیا داروهای ضدآلرژی می‌توانند روی شدت وزوز اثر بگذارند؟
داروهای ضدآلرژی ممکن است با کاهش علائم بینی به بعضی افراد کمک کنند فشار و گرفتگی گوش کمتر شود؛ اما داروی اثبات‌شده‌ای برای درمان مستقیم وزوز ناشی از آلرژی وجود ندارد. حتی در اختلال شیپور استاش، پاسخ به داروها برای همه یکسان نیست. انتخاب دارو باید بر اساس نوع رینیت، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای همزمان انجام شود، نه فقط شدت صدای وزوز. بهتر شدن بینی و بهتر شدن گوش نیز همیشه همزمان اتفاق نمی‌افتد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند آنتی‌هیستامین‌ها یا اسپری‌های بینی برای پاک شدن مایع گوش میانی در همه بیماران اثر ثابت و قابل اتکایی ندارند، هرچند برای کنترل خود رینیت آلرژیک می‌توانند مناسب باشند. اگر علائم بینی بهتر شدند اما وزوز، کیپی یا افت شنوایی باقی ماند، افزایش یا ادامه خودسرانه دارو به امید قطع وزوز جای ارزیابی گوش و شنوایی را نمی‌گیرد.
آنتی‌هیستامین‌ها و وزوز گوش
آنتی‌هیستامین‌های نسل جدید برای عطسه، خارش و آبریزش ناشی از رینیت آلرژیک مفیدند، اما شواهد نشان نمی‌دهد خودشان درمان مشخص وزوز یا مایع گوش میانی باشند. اگر با کنترل علائم بینی تهویه گوش بهتر شود، ممکن است وزوز هم کمتر شود؛ در غیر این صورت، افزایش دوز دارو بدون بررسی شنوایی معمولاً مشکل اصلی را برطرف نمی‌کند.
اسپری‌های بینی و داروهای ضداحتقان
اسپری‌های کورتونی بینی برای کنترل التهاب رینیت آلرژیک جایگاه شناخته‌شده‌ای دارند، ولی برای پاک شدن مایع گوش میانی به‌تنهایی تضمینی ایجاد نمی‌کنند. ضداحتقان‌های خوراکی یا موضعی نیز باید متناسب با شرایط فرد مصرف شوند؛ در بیماری قلبی، فشار خون، دیابت یا بیماری تیروئید، بعضی داروهای حاوی پسودوافدرین به بررسی و احتیاط بیشتری نیاز دارند.
چگونه بفهمیم وزوز از آلرژی است یا یک مشکل مستقل گوش؟
بهترین راه، کنار هم گذاشتن زمان‌بندی علائم، معاینه گوش و نتیجه تست‌های شنوایی است. اگر وزوز فقط در دوره‌های حساسیت بالا می‌رود، با پری گوش همراه است و تمپانومتری یا شنوایی‌سنجی نشانه درگیری گوش میانی نشان می‌دهد، ارتباط با آلرژی محتمل‌تر می‌شود. وزوز ثابت همراه با کم‌شنوایی حسی‌عصبی یا بدون علائم بینی، مسیر بررسی متفاوتی دارد. نوع کم‌شنوایی در اینجا تعیین‌کننده است. افت انتقالی همراه با فشار غیرطبیعی گوش میانی با گرفتگی شیپور استاش هم‌خوانی بیشتری دارد؛ اما افت حسی‌عصبی، به‌ویژه در فرکانس‌های بالا، می‌تواند علت مستقلی برای وزوز باشد. به همین دلیل، بررسی علت ابتلا به وزوز گوش فقط با پرسیدن درباره آلرژی کامل نمی‌شود. حتی بعضی شرایط عمومی بدن و موضوعاتی مانند پرکاری تیروئید و وزوز گوش ممکن است بر اساس شرح حال فرد نیاز به ارزیابی جداگانه داشته باشند. برای نزدیک شدن به پاسخ، این مسیر کاربردی‌تر است:
- مشخص کنید وزوز قبل، همزمان یا بعد از شروع علائم آلرژی ظاهر می‌شود.
- بررسی کنید آیا با وزوز، پری گوش، فشار یا کاهش موقت شنوایی نیز وجود دارد.
- ببینید پس از بهتر شدن گرفتگی بینی، وضعیت گوش و وزوز چه تغییری می‌کند.
- اگر صدا باقی مانده، یک‌طرفه است یا شنوایی تغییر کرده، شنوایی‌سنجی و معاینه گوش را جایگزین حدس درباره آلرژی کنید.
این رویکرد مانع یک سوءبرداشت رایج می‌شود: اینکه هر فرد دارای آلرژی و وزوز، مشکل مشابهی دارد. ممکن است یک نفر فقط در دوره التهاب بینی افت انتقالی موقت داشته باشد و اصلاً به سمعک نیاز پیدا نکند؛ در فرد دیگر ادیوگرام می‌تواند کم‌شنوایی حسی‌عصبی پایداری را نشان دهد که مستقل از آلرژی است. در حالت دوم، درمان بینی هنوز مفید است، اما برای مدیریت شنوایی و وزوز باید مسئله کم‌شنوایی نیز جداگانه بررسی شود.
برای وزوز همراه با آلرژی چه بررسی‌هایی انجام می‌شود؟
ارزیابی معمولاً با شرح حال دقیق، اتوسکوپی و شنوایی‌سنجی شروع می‌شود؛ سپس بر اساس علائم، تمپانومتری و بررسی بینی یا آلرژی اضافه می‌شود. هدف فقط ثبت وجود وزوز نیست؛ باید مشخص شود گوش میانی درست تهویه می‌شود، افت شنوایی انتقالی یا حسی‌عصبی وجود دارد و آیا یافته‌های آزمایش با دوره‌های آلرژی و گرفتگی گوش هماهنگ هستند یا نه.
| بررسی | چه چیزی را مشخص می‌کند؟ | چرا در آلرژی و وزوز گوش مهم است؟ |
|---|---|---|
| اتوسکوپی | وضعیت مجرای گوش و پرده گوش | جرم، التهاب، مایع یا تغییر پرده را آشکار می‌کند |
| ادیومتری تن خالص | آستانه شنوایی در فرکانس‌های مختلف | افت انتقالی را از کم‌شنوایی حسی‌عصبی جدا می‌کند |
| شنوایی‌سنجی گفتار | توانایی شنیدن و درک گفتار | مشخص می‌کند مشکل فقط شدت صداست یا وضوح گفتار نیز کاهش یافته است |
| تمپانومتری | فشار و حرکت سیستم گوش میانی | به بررسی فشار منفی و مایع گوش میانی کمک می‌کند |
| ارزیابی آلرژی | ارتباط علائم با آلرژن‌ها | در رینیت تکرارشونده یا مشکوک به آلرژی کاربرد دارد |
اگر شنوایی‌سنجی افت موقت و انتقالی را نشان دهد، معمولاً ابتدا علت گوش میانی و وضعیت بینی پیگیری می‌شود؛ اما کم‌شنوایی حسی‌عصبی پایدار مسیر متفاوتی دارد. در چنین فردی ممکن است ارزیابی سمعک مطرح شود، ولی سمعک برای «درمان آلرژی» تجویز نمی‌شود. هدف آن بهبود دسترسی به صداهای محیط و گفتار در فرد دارای کم‌شنوایی تأییدشده است و در برخی افراد، افزایش صدای محیط باعث می‌شود وزوز نیز کمتر مورد توجه قرار گیرد.
تمپانومتری چه اطلاعاتی درباره فشار گوش می‌دهد؟
تمپانومتری حرکت پرده گوش و وضعیت فشار گوش میانی را ارزیابی می‌کند و در کنار معاینه می‌تواند به شناسایی فشار منفی یا مایع پشت پرده کمک کند. نتیجه غیرطبیعی همراه با پری و گرفتگی گوش، احتمال اختلال شیپور استاش را تقویت می‌کند؛ بااین‌حال، یک تست به‌تنهایی علت را مشخص نمی‌کند و نتیجه باید کنار ادیوگرام و شرح حال تفسیر شود. این محدودیت اهمیت زیادی دارد. ممکن است فرد در روز انجام تمپانومتری فشار طبیعی داشته باشد، اما علائم او فقط هنگام تماس شدید با آلرژن ایجاد شوند. برعکس، تمپانوگرام غیرطبیعی هم به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که حساسیت علت مشکل است. تفسیر درست زمانی شکل می‌گیرد که نتیجه تمپانومتری، اتوسکوپی، ادیومتری و زمان‌بندی علائم کنار یکدیگر قرار بگیرند؛ مخصوصاً در فردی که آلرژی و وزوز گوش را به‌صورت دوره‌ای و همراه با کاهش شنوایی گزارش می‌کند.
آیا کنترل آلرژی می‌تواند باعث کاهش وزوز گوش شود؟
اگر وزوز همزمان با گرفتگی بینی، پری گوش و افت موقت شنوایی ایجاد شده باشد، کنترل آلرژی می‌تواند با بهتر شدن تهویه گوش میانی شدت آن را کاهش دهد؛ اما این نتیجه قطعی نیست. باقی ماندن وزوز پس از رفع علائم بینی، کم‌شنوایی پایدار یا یک‌طرفه بودن صدا یعنی باید علت دیگری هم بررسی شود. هدف درمان، حذف کورکورانه صدا نیست؛ باید مشخص شود کدام بخش قابل درمان است و کدام بخش به توانبخشی شنوایی یا مدیریت وزوز نیاز دارد.
